De zogenaamde 'Voorlopige Architectuur' werd voorbereid door de consultant van de drie gewesten en moet de invoering van de systemen voor wegbeprijzing stap voor stap mogelijk maken in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Voor vrachtwagens gaat het meer bepaald over de kilometerheffing die het Eurovignet zal vervangen. Voor het personenvervoer gaat het over het wegenvignet.
In de persmededeling naar aanleiding van de goedkeuring van het document wordt geen gewag gemaakt van een tijdskader, maar uit goede bron kregen wij bevestigd dat het technisch-juridische traject dat werd uitgewerkt ook een zeer gedetailleerd tijdskader omvat dat in 2016 moet resulteren in de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens. Naast verder intergewestelijk overleg voorziet het traject voor de volgende drie en een half jaar onder meer in: het afronden van de consultatiefases en de opmaak van de 'Definitieve Architectuur' voor kilometerheffing en wegenvignet; de oprichting van een intergewestelijk agentschap voor kilometerheffing en wegenvignet; de organisatie van een aanbestedingsprocedure voor het aantrekken van een Single Service Provider, de privé-partner die het systeem zal financieren, bouwen, uitbaten en onderhouden; de opmaak van de nodige wetsvoorstellen voor de invoering van de kilometerheffing en wegenvignet; de gestructureerde samenwerking met de federale overheid om een aantal materies te regelen, zoals de aftrek van de kilometerheffing als beroepskost in de vennootschapsbelasting.
In de goedgekeurde 'Voorlopige Architectuur' wordt voorgesteld dat elke vrachtwagen zal uitgerust worden met een On-Board Unit (OBU), een elektronisch apparaat dat via GPS-technologie en draadloze netwerken doorlopend registreert waar de vrachtwagen zich bevindt en hoeveel kilometers hij aflegt. Op basis daarvan kan berekend worden wat er moet worden betaald. De OBU's kunnen opgehaald worden bij een netwerk van verdeelpunten, onder meer aan de grenzen. Daar kunnen de buitenlandse vrachtwagens zich dan registreren. Hoe het systeem precies zal functioneren, moet op basis van verder overleg met belanghebbenden en een marktconsultatie met potentiële private partners verder uitgewerkt worden. Ook de tarieven voor de kilometerheffing en het wegenvignet liggen nog niet vast. Bedoeling is die later te bepalen op basis van de totaalkost per kilometer van het weggebruik door de vrachtwagens en op basis van een Europese vergelijking.
De Bond Beter Leefmilieu is ontgoocheld met het uitstel, omdat de kilometerheffing wordt beschouwd als een goede methode om onder meer de luchtvervuiling en de opwarming van de aarde tegen te gaan. Het systeem wordt bovendien ook gezien als een correctere manier om de veroorzaakte kosten aan wegen in rekening te brengen. Zo worden in België 4,7 miljard vrachtwagenkilometers gereden door Belgen en 3,5 miljard door buitenlanders die daarvoor een Eurovignet dat lang niet alle kosten dekt, betalen. Een kilometerheffing zou deze situatie rechttrekken. De Belgische Transportfederaties Febetra en Transport & Logistiek Vlaanderen (TLV) reageren positief. "Niemand betaalt graag extra. Bovendien willen wij liever meteen een correcte invoering die identiek is in alle gewesten. Problemen zoals in Duitsland met de Maut kunnen we missen als kiespijn", stelt Isabelle De Maegt van Febetra. Het uitstel leidt ook in Nederland tot handgeklap, want de invoering nu al zou de Nederlandse transporteurs ongeveer 36 miljoen euro per jaar kosten, zo berekenden Transport en Logistiek Nederland (TLN) en de verladersorganisatie EVO.